Türkiye Cumhuriyeti

OECD Daimi Temsilciliği

Bilgi Notları

OECD'nin Çalışma-Karar Mekanizmaları, 17.03.2011

Paris'te yerleşik olan OECD, üyesi olan 34 üye ülkenin talepleri doğrultusunda çalışma ve incelemeler gerçekleştirir. Bu ülkelerin temsilcileri Örgüt’ün görev alanına giren önemli konuları ele alan Komitelerde bir araya gelir ve bilgi alışverişinde bulunurlar. Karar alma yetkisi ise OECD Konseyi’ne aittir.

OECD araştırma ve incelemelere dayalı bir düşünce ve tartışma ortamı oluşturmaktadır. Bu ortam üye ülkelere resmi anlaşmalara varmaları hususunda sağladığı desteğin yanı sıra ulusal kurumlarca veya başka uluslararası kuruluşlarca uygulamaya konulacak stratejilerin belirlenmesine de yardımcı olmaktadır. Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu’ndan farklı olarak OECD bir finansman kuruluşu değildir. OECD’nin çalışma biçimi, veri toplama ve analizle başlamakta, daha sonra konu üzerinde üye ülkelerin yürüttükleri detaylı bir tartışma ile devam etmektedir. Kararlar ve uygulanacak politikalar bu müzakereler neticesinde müştereken belirlenmektedir. Hükümetlerin karşılıklı incelemeleri, çok taraflı denetim ve bunların oluşturduğu grup baskısı, Uluslararası Ticari İşlemlerde Rüşvetle Mücadele Sözleşmesi örneğinde olduğu gibi, OECD’nin etkinliğinin temelini oluşturmaktadır. Bilgi teknolojisi devriminin ekonomik büyümeye nasıl katkı sağladığını gösteren bir OECD analizi Hükümetlere ekonomik politikalarını şekillendirmede yardımcı olurken, işsizliğin sebepleri ve önlenmesi üzerine yapılan bir çalışma tam istihdamın sağlanmasına yönelik çalışmalara ivme kazandırabilmektedir. Hizmet ticareti alanında yapılan analitik çalışmalar ve uzlaşıya varma arayışı uluslararası ticaret müzakerelerinin başarısına da katkıda bulunmaktadır.

OECD’deki tartışmalar bazen ülkelerin Örgüt bünyesinde müzakereler yürütmelerine ve örneğin uluslararası işbirliğinin hangi ilkeler tahtında sürdürüleceği konusunda mutabakata varmalarına imkân sağlamaktadır. Bu görüşmeler, rüşvetle mücadele, ihracat kredileri ya da sermaye hareketleri konularının yanı sıra özellikle uluslararası vergilendirme alanında olduğu gibi norm ve modellerin belirlenmesine yardımcı olmakta veya kurumsal yönetim ya da çevre uygulamalarını kapsayan tavsiyeler ile kılavuz yönlendirme ve ilkelerin üretilmesine varabilmektedir.

Derlenen bilgilerin ve yapılan incelemelerin önemli bir bölümü, basın bildirileri, düzenli veri derlemeleri, ileriye yönelik tahminler, belirli bir konu üzerinde yapılan çalışmalar, her üye ülkenin ekonomi, eğitim, bilim ve teknoloji politikaları veya çevresel performans incelemeleri OECD tarafından basılı olarak veya internet ortamında yayınlanmaktadır. OECD internet sitesi (www.oecd.org) OECD’ye ilişkin pek çok bilgi, inceleme ve veriye erişme imkânı sağlamaktadır.

Konsey

Konsey OECD’nin karar alma organıdır. Konsey her üye ülkeden (www.oecd.org/membercountries) birer temsilci ile Avrupa Komisyonu (www.oecd.org/eu) temsilcisinden oluşmaktadır. Düzenli olarak Daimi Temsilciler düzeyinde toplanan Konsey’de kararlar konsensüsle alınmaktadır. Konsey yılda bir kez, önemli konuları tartışmak ve OECD çalışmalarının önceliklerini belirlemek üzere Bakanlar düzeyinde toplanmaktadır. Konsey tarafından gerçekleştirilmesi kararlaştırılan çalışmaları OECD Sekretaryası Komite çalışmaları çerçevesinde yürütmektedir.

Komiteler

34 ülkenin temsilcileri, fikir alışverişinde bulunmak ve ekonomi, ticaret, bilim, istihdam, eğitim ve mali piyasalar gibi önemli politika alanlarındaki gelişmeleri incelemek için uzmanlaşmış komitelerde bir araya gelmektedirler. Halen Örgüt bünyesinde yaklaşık 250 komite, çalışma grubu ve alt grup bulunmaktadır.

Ulusal yönetimlerden her yıl yaklaşık 40.000 kadar üst düzey temsilci Sekretarya tarafından yapılan çalışmaları incelemek, katkıda bulunmak ve yeni çalışmalar önermek üzere OECD’nin komite toplantılarına katılmaktadırlar. Bu üst düzey yetkililer OECD belgelerine internet üzerinden ulaşabilmekte ve özel bir haberleşme ağı üzerinden bilgi alışverişinde bulunabilmektedirler.

OECD Sekretaryası

Yaklaşık 2500 OECD görevlisi Paris’te komitelerin faaliyetlerine destek olmak üzere çalışmaktadır. Bir düzine kadar Direktörlükte görev alan 700’ü aşkın ekonomist, hukukçu, bilim adamı ve farklı meslekten uzman ise araştırma ve incelemeleri gerçekleştirmektedir.

Sekretaryanın başkanlığını Genel Sekreter deruhte etmekte (www.oecd.org/secretarygeneral) ve kendisine dört Genel Sekreter Yardımcısı destek olmaktadır. Genel Sekreter ulusal temsilcilerle Sekretarya arasındaki temel bağı sağlayan Konsey’e de başkanlık etmektedir.

OECD resmi çalışma dilleri İngilizce ve Fransızcadır. Sekretarya çalışanları OECD ülkeleri vatandaşlarıdır ve OECD’deki görevleri süresince ulusal bağlantısı olmayan, uluslararası memur olarak görev yaparlar. Kadroların coğrafi dağılımı için belirlenmiş bir kota sistemi yoktur. OECD farklı uyruk ve deneyimlere sahip yüksek vasıflı adaylar arasından personel seçimi yaparken cinsiyet farkı gözetmeksizin eşit fırsat ilkesini uygulamaktadır.

Sekretarya komitelerdeki çalışmaların takipçisidir. Her Direktörlük bir ya da birden çok komitenin, çalışma grubunun ve alt grubun çalışmasına katkıda bulunmaktadır. Ancak OECD çalışmaları giderek disiplinler arası bir nitelik kazanmaktadır.

OECD’nin sürdürülebilir kalkınma üzerindeki çalışmaları ile yeni politika konularını erken bir aşamada belirlemeyi hedefleyen Uluslararası Gelecek Programı birçok disiplini kapsayan yatay çalışmalara örnek olarak verilebilir. Nüfus yaşlanması üzerine yapılan çalışmalar makro-ekonomi, vergi, şirket veya sağlık uzmanlarını bir araya getirdiği gibi işgücü piyasaları ve sosyal politika alanlarındaki incelemelerinin de bir arada ele alınmasını getirmektedir.

Nitekim çevre ve ekonomi incelemeleri artık bağımsız yürütülemeyecek bir nitelik kazanmıştır. Ticaret ve yatırım birbirinden ayrılamaz şekilde ilintilidir. Bioteknoloji, tarım, sanayi, bilim, çevre ve kalkınma politikaları ile bağlantılıdır. Küreselleşmenin etkilerinin ölçülmesi ancak her alandaki incelemeler bir arada ele alındığında mümkün olabilmektedir.

Bütçe

OECD’nin bütçesi üye ülkelerin katkılarından oluşmaktadır. OECD, daha etkin bir planlama ve uygulamaya imkân sağlamak üzere, 2003 yılından itibaren iki yıllık bütçe uygulamasına geçmiştir. İki yıllık bütçenin birinci yılı kesin olarak, müteakip yılın bütçesi ise geçici olarak kabul edilmektedir. Böylece öteden beri iki yıllık olarak hazırlanan Çalışma Programlarıyla da uyum sağlanmış olmaktadır. Bütçeler iki yıllık hazırlanmakla birlikte OECD harcamalarının temel finansman kaynağı olan üye ülke katkı payı ödemelerinin yıllık olması prensibi değişmemiştir.

OECD’nin 2011 bütçesi yaklaşık 341 milyon Avrodur. Bütçe iki kısımdan oluşmaktadır: Part-I (halen 182milyon Avro) 34 üye ülkenin yıllık zorunlu katkı paylarından oluşmaktadır. Ülkelerin bütçeye yıllık katkıları, her üye ekonominin büyüklüğüne ve ödeme gücüne  bağlı bir formül üzerinden hesaplanmaktadır. Bütçeye en büyük katkıyı ABD ve Japonya yapmaktadır (ABD: % 22.21, Japonya: % 12.22, Almanya: % 8.38, İngiltere: % 6.28, Fransa: % 6.46, İtalya: % 5.14).  Part-II bütçesi ise, ülkelerin kendi istekleri doğrultusunda katıldıkları özel programlardan oluşmaktadır. Ülkeler ana bütçeden finanse edilmeyen bu özel programlara Konsey’in onayıyla gönüllü katkıda bulunabilmektedirler.