Türkiye Cumhuriyeti

OECD Daimi Temsilciliği

Bilgi Notları

"Kırılgan Devletler 2014: Yerel Gelirlerin Harekete Geçirilmesi” raporu, 25.07.2014

OECD Kalkınma İşbirliği Direktörlüğü tarafından hazırlanan "Kırılgan Devletler 2014: Yerel Gelirlerin Harekete Geçirilmesi” (Fragile States 2014: Domestic Revenue Mobilisation) başlıklı rapor Kalkınma Yardımları Komitesi (DAC) Başkanı Erik Solheim'ın da katıldığı bir panelle 6 Şubat 2014 tarihinde Paris'te açıklanmıştır.

 

Rapora aşağıdaki İnternet adresinden erişilmesi mümkündür:

 

http://www.oecd.org/dac/incaf/FSR-2014.pdf

 

 

Raporda ön plana çıkan bazı hususlar aşağıda özetlenmiştir.

 

- Kırılgan devletlere yapılan yardımlar azalmaktadır. 2018 yılında dünyadaki yoksulların (günde 1,25 Dolar'dan az gelirliler) yarısı kırılgan devletlerde olacaktır.

 

- Bu devletlerde Binyıl Kalkınma Hedefleri'nin (BKH) gerçekleştirilmesi konusundaki ilerlemeler, diğer gelişmekte olan ülkelere kıyasla daha yavaştır. Herhangi bir BKH'yi gerçekleştiremeyecek yedi ülkeden altısı kırılgan devlettir.

 

- Bu olumsuzluklara rağmen kırılgan devletlere yapılan yardım miktarı düşmüştür. 2011 yılında bu devletlere yapılan yardımlar %2,4 oranında azalmış olup, bu eğilimin önümüzdeki dönemde sürmesi beklenmektedir.

 

- Yurtdışında yaşayan işçilerin gönderdiği gelirler, kırılgan devletlere en büyük sermaye girişini sağlayan kalemdir. Toplam sermaye girişinin %56'sını oluşturan bu kalemi, %29'la kalkınma yardımları ve %15'le doğrudan yabancı yatırımlar izlemektedir. Uluslararası toplum, işçilerin gönderdiği gelirlerin bir kalkınma kaynağı olarak kullanılması yönünde gerekli adımları atamamıştır.

 

- Kırılgan EAGÜ'lerde ise yardımlar ortalama %45'le en büyük sermaye girişini oluşturmaktadır. Tuvalu, Solomon Adaları, Afganistan, Liberya, Sao Tome ve Principe, Kiribati ve Burundi'ye sağlanan yardımlar GSMH'nin %20 ile %56 arasında bir oranı teşkil etmektedir. Yardımın azalması ve doğrudan yabancı yatırımın kısıtlı olması, bu ülkelerin başka gelir kaynakları oluşturmasını daha da önemli kılmıştır.

 

- Yerel gelirler, yardım bağımlılığından kurtulma ve kalkınmanın sağlanabilmesi için en sürdürülebilir kaynak olarak addedilmektedir. Bunun için işleyen bir vergi sistemi kurulması önem arzetmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde vergiler GSYH'nın %17'sini teşkil ederken, OECD ülkelerinde bu oran %34'tür. Kırılgan ülkelerde ise bu oran ortalama %14'tür. Bosna Hersek ve Kenya, Binyıl Kalkınma Hedefleri çerçevesinde belirlenen %20 hedefini tutturmayı başarabilmiştir. Afganistan, Pakistan, Etyopya için bu oran %10'un altındadır.

 

- Donör ülkeler yerel gelirlerin toplanmasının önemine Monterrey, Busan, G8 ve G20 toplantıları çerçevesinde vurgu yapmıştır. Ancak, buna rağmen kalkınma yardımlarının sadece %0,07'si yerel vergi sistemlerinin kurulmasına yöneliktir. Kalkınma yardımlarının vergi sistemlerinin güçlendirilmesine yönlendirilmesi devlet inşasına, barışa, hükümetlerin güvenilirliğine ve vatandaşlarına bağlanmasına katkı sağlayacaktır.